Klub O nas Komunikaty klubowe Aktualnoœci Spotkania Wyprawy Ural Alpy Bezpieczeństwo GOPR Zagrożenia Galeria Ural Kilimandżaro Tatry Bieszczady Jura Księga goœci Kontakt Linki Ural URAL - SYBERIA. SPŁYW PONTONAMI, WRZESIEŃ 2002 1.Uczestnicy: Benon Czechowski i Andrzej K. Hetmanek 2. Termin: 11.09.2002 - 25.09.2002 3. Trasa: Rzeka Rież od miasta Rież (most drogowy) do miejscowoœci Gorodiszcze nad rzekš Nicš (ok. 309 km.) Rzeka Rież bierze poczštek na Uralu Œrodkowym w Swierdłowskoj Obłasti, na szerokoœci geograficznej północnej Łotwy i południowej Estonii. Poczštkowo płynie w kierunku północno - wschodnim. Od ujœcia Nejwy zmienia nazwę i kierunek. Teraz nazywa się Nica i płynie na wschód, przemierzajšc Nizinę Zachodniosyberyjskš. Wpada do rzeki Tury, która płynšc przez Tiumeń, podšża do rzeki Toboł, która zdšżajšc ze stepów Kazachstanu w kierunku północnym, przed Tobolskiem wpada do Irtysza. Irtysz, po połšczeniu z Obem, kieruje się do Oceanu Lodowatego. 4. Sprzęt: Ponton CARAVELLE (waga 8 kg, szer. 120 cm. dł. 280 cm.), Ponton SUPERCARAVELLE (waga 14 kg, szer. 120 cm, dł. 280 cm.). Wiosła od kajaków. 5. Opis trasy: Rzeka Rież, poczštkowo szerokoœci ok. 20 m. szybko się rozszerza. Płynie zakrętami, brzegi sš wysokie. Nad Rieżem występujš nadbrzeże skały o wysokoœci od 30 do 60 m. Ich wysokoœć maleje w miarę posuwania się w dół rzeki. Skały sš pionowe, nieraz przewieszone, sięgajšce lustra wody, górš poroœnięte lasem. Na Rieżu występujš kamieniste bystrza o długoœci od kilkunastu, do około stu metrów, niektóre z zakrętami. Bystrza nie sš trudne, ale przy niskim stanie wody trzeba uważać na kamienie i naniesione drewno, aby nie przebić pontonu. Pod niskimi mostkami (ok. 10) dało się przepłynšć, za wyjštkiem jednej przenoski w miejscowoœci Tołubskoje. Przy wyższym stanie wody należy się liczyć z większš iloœciš przenosek. Miejscami już w dole Rieża, a często na Nicy mieliœmy do czynienia ze słabo widocznymi linkami, rozpiętymi w poprzek nurtu. Do linek były przypięte żyłki z haczykami (kotwiczki dużych rozmiarów !), stwarzajšce niebezpieczeństwo przebicia pontonu. Brzegi Rieża i Nicy sš przeważnie obustronnie wysokie, do lšdowania niedogodne. Na brzegach Rieża występuje gruby żwir i kamienie, a na Nicy króluje gliniaste błoto. Nica ma charakter rzeki nizinnej. Tylko za Irbitem, na prawym brzegu występujš wysokie urwiska ziemne (less, glina) o wysokoœci do 60 metrów, poroœnięte gęstym, brzozowym lasem. Miejsca dogodne do lšdowania i obozowania znajdujš się najczęœciej przed, lub za wioskami. Na terenach błotnistych w niektórych wioskach spotyka się drewniane pomosty. Można też do lšdowania korzystać z zacumowanych łódek. 6. Uwagi i wnioski: - Pogoda: W czasie spływu zanotowano następujšce temperatury: nocš od -2st.C (jeden raz), 0st.C (jeden raz), między 4st.C, a 8st.C (najczęœciej), do 10st.C (jeden raz); w dzień po zimnych nocach temperatura do południa nie przekraczała 5st.C, poza tym wynosiła 8st.C, do 14st.C, a pierwszego dnia osišgnęła nawet 24st.C. Zachmurzenie było zmienne, chmury warstwowo-kłębiaste, sporadycznie opady deszczu, częœciej drobna mżawka. Przy bezchmurnym niebie nawet w dzień było chłodniej z powodu silnych wiatrów wiejšcych z kierunków zmiennych. Podczas mżawki i deszczu było cieplej i bezwietrznie. - Przyroda martwa: Zaobserwowane na brzegach Rieża œciany skalne nadajš się do uprawiania ekstremalnej wspinaczki skałkowej. W większoœci sš one lite, urzeŸbione w załupy, płyty i filary. Zdarzajš się również uwarstwienia typu "odwrócone schody", bogate w przewieszki. Z rzadka występujš okna skalne i gdzieniegdzie prawdopodobnie niewielkie jaskinie. Jako wyjštki obserwowano także œciany kruche. Pewnš niedogodnoœciš dla asekuracji może być fakt, że œciany zaczynajš się najczęœciej pionowo od lustra wody i nie ma tam miejsca dla asekurujšcego. W górze Rieża brzegi, w tym skaliste, porasta las sosnowy z domieszkš brzozy. Sš też sosny, wœród których widniejš œwierki, czasami występuje modrzew. Im niżej spływu (zwłaszcza na Nicy), tym częœciej brzegi porasta wiklina, a miejscami także wierzby i olchy, zaœ wzgórza zajmujš zwarte drzewostany złożone z brzozy. Szczególnie urokliwe lasy brzozowe obserwowano na stromych, wysokich, podciętych zboczach ziemnych poniżej Irbitu pomiędzy wioskami Biessonowo, a Mienszczikowo nie dopływajšc do Jełania. We wrzeœniu na Rieżu i Nicy już jesień: niektóre drzewa potraciły liœcie, niektóre cieszyły oko różnymi odcieniami bršzu i czerwieni. W żółtych kolorach stały brzozy. Ptaki zbierały się do odlotu, ale na wodzie jeszcze były obecne kaczki, czaple, brodŸce, rybitwy. Nad brzegami polatywały czajki, pliszki i wszechobecne sroki oraz gawrony. Z rzadka widać było polujšce (tuż nad brzegami) jastrzębie. Wœród skał zaobserwowano kruki. Spoœród ssaków dały się zauważyć: wydry, piżmaki, oraz łania. O obecnoœci bobrów œwiadczył martwy samiec. Ku naszemu zadowoleniu nie było już komarów, ale ciepłego dnia uaktywniły się meszki, a nawet bydlęce gzy. Z innych owadów dały się zaobserwować i usłyszeć koniki polne, widać było nieliczne motyle, często pokazywały się ważki. Do namiotu (z reguły go nie zamykaliœmy) zakradały się pajški, a pewnej nocy w namiocie znalazła się żaba. - Ocena rzeki Rież i Nicy: Rzeka Rież charakteryzuje się układem schodkowym, gdzie przez kilka, a nieraz kilkanaœcie kilometrów występuje bardzo niski spadek, czemu towarzyszy, rzecz jasna, powolny pršd, czasami wręcz niewyczuwalny. Potem następuje bystrze, (na ogół nietrudne, choć trzeba uważać na podwodne, ostre kamienie) a po nim znowu odcinek bardzo wolno płynšcej. Przy zastanym niskim stanie wody poważniejszym zagrożeniem dla pontonów były płycizny z ostrymi kamyczkami na dnie. W powyższych warunkach przeciwne wiatry stanowiš dla pontonu istotny problem: sprowadza się to do koniecznoœci forsownego wiosłowania. Z tych przyczyn nie udało nam się przekroczyć przebiegu dziennego 30 kilometrów (osišganego na Bugu i Nidzie), aczkolwiek zdarzały się dni, że przepływaliœmy 28 i 29 km. Generalnie Rież - to skałki w połšczeniu ze spokojnš wodš. Pokonujšc niewielkie trudnoœci widzimy krajobrazy nie spotykane w kraju. Dlatego też polecamy spływy rzekami œrodkowego Uralu jako łatwe i atrakcyjne dla kajaków i pontonów. Natomiast Nica - na 180 kilometrach przez nas przebytych, przepływa przez tereny zagospodarowane rolniczo i wobec tego wycišganie wniosków o nieatrakcyjnoœci rzek płynšcych Nizinš Zachodniosyberyjskš byłoby przedwczesne. W trakcie spływu nie spotkaliœmy żadnych turystów wodnych. Na Rieżu w tym roku płynšł jeden liczny spływ kajaków, a rybacy na Nicy poniżej Irbitu (Biessonowa) twierdzili że "putiownikow" jeszcze nigdy na rzece nie widzieli. Liczne wioski na trasie umożliwiajš zakończenie spływu każdego dnia. Skorzystaliœmy z tej możliwoœci w miejscowoœci Gorodiszcze 25 wrzeœnia około godziny 10, gdyż bardzo silny, choć wiejšcy z ogólnie korzystnego kierunku wiatr, ograniczał sterownoœć i stwa- rzał zwiększone ryzyko, którego nie zdecydowaliœmy się podejmować. Próba przeczekania wichury odbierała szanse na dopłynięcie w ustalonym terminie do przyjętego w trakcie spływu celu, t.j. do osišgnięcia rzeki Tury. - Zaopatrzenie: Z kraju zabraliœmy zapasy żywnoœci wystarczajšce na okres pobytu, co obarczyło nas dużym ciężarem. Okazało się że na terenie Rosji można zakupić œrodki żywnoœci nam niezbędne, zarówno w miastach, jak i większych wioskach. Chleb jest smaczny i długo zachowuje œwieżoœć. Sš dostępne wyroby garmażeryjne, sery, słodycze (łšcznie ze snickersami), konserwy rybne, natomiast mogš być kłopoty z zupkami błyskawicznymi, dobrymi konserwami mięsnymi i suchš kiełbasš. Wodę do picia pobieraliœmy z rzeki, oczyszczajšc ja przy pomocy filtra TRAMP 2 firmy WIRMED. Rież jest czystš rzekš.Glony wystšpiły dopiero na Nicy, ale dawały się odfiltrować przez bibułę, takš do kawy. - Ocena użytego sprzętu pływajšcego: Wybór pontonów podyktowany był niskš cenš oraz wygodš ich transportu: po złożeniu zajmujš niewiele miejsca i sš stosunkowo lekkie. Użycie wioseł kajakowych wynikło z przeprowadzonych prób, bowiem tylko wiosła kajakowe zapewniły skutecznš sterownoœć wymaganš podczas pokonywania bystrz i "slalomu" między przeszkodami. Ponton SUPERCARAVELLE (14 kg, 120 cm. x 280 cm.) okazał się mocnym (gruby materiał) i nie doznał przebicia w starciach z ostrymi krawędziami kamieni. Jednak na skutek wstrzšsów i obcišżeń wystšpiło niewielkie pęknięcie na zgrzewce podłogi wewnštrz (!) pontonu w miejscu zajmowanym przez człowieka. Pęknięcie zostało skutecznie zaklejone i nie sprawiało więcej kłopotów. Podobne zjawisko wystšpiło dzień wczeœniej w pontonie CARAVELLE (8 kg, 120 cm. x 280 cm.), a ponadto "złapał" on jeszcze dwa przecięcia powłoki, które również zostały skutecznie zaklejone. Ponton ten wykazał wadę konstrukcyjnš polegajšcš na zbyt małej œrednicy rur nadmuchiwanej podłogi, co powoduje uszkodzenia zewnętrznej powłoki na skutek wypychania jej przez zawory. W trakcie spływu wzmocniono powłokę pod zaworami grubš war-stwš agresywnego kleju do rur PCV, który doskonale spisywał się we wszystkich przypadkach klejenia. Dawał trwałe spoiny nawet na zimno i bez stosowania nacisku. Sugerujemy wzmocnienie wymienionych miejsc podłogi w nowych pontonach przed rozpoczęciem ich eksploatacji. - Dojazd: Dojazd pocišgiem z Moskwy na Ural Œrodkowy zajmuje około 30 godzin i w tak zwanym przedziale "kupiejnym" kosztuje nieco ponad 1000 rubli. Godny polecenia jest pocišg pospieszny (ros. skoryj pojezd) nr 68 (stacja docelowa ABAKAN) wyjeżdżajšcy z dworca Jarosławskiego o godz. 23.00. Do Jekatierinburga przyjeżdża on o godz. 5.29 czasu moskiewskiego, wkrótce jest pocišg podmiejski do miasta Rież. Ze stacji wzięliœmy taksówkę do mostu drogowego na Rieżu (za jedyne 60 rubli). Ten most znajduje się za miastem, dlatego zrezygnowaliœmy z rejestracji obowišzujšcej cudzoziemców. Podczas kontroli granicznej w drodze powrotnej nasze wyjaœnienia doty czšce celu podróży i niemożnoœci rejestracji na rzece okazały się wystarczajšce. Naszym alternatywnym celem był spływ rzekš o nazwie Czusowaja, która płynie z Uralu na północny zachód. Można było porzucić Rież w miejscowoœci Aramaszcziewo (most kolejowy) i kolejš dojechać do Kourowki koło Kuzina, skšd zaczyna się tamta trasa. Postanowiliœmy jednak kontynuować spływ Rieżem i Nicš, ponieważ ciekawiła nas zachodnia Syberia. Latem, jeœli celem byłby spływ rzekš Czusowaja, można ryzykować przyjazd do miejscowoœci Kuzino wieczorem. Nr poc........................68...............lok................................. 92 Moskwa dw. Jarosł....23.00............ -.................................. 14.08 Kirow........................14.44............ -.................................... 3.11 Kuzino........................ 3.37............ -.................................. 16.25 Jekatierinburg...............5.29.......... 6.27............................... 18.12 Rież...............................-........ok. 9.00....................................- Kilka razy w tygodniu kursuje bezpoœredni pocišg z Brzeœcia i/lub Mińska do Jekatierinburga i dalej, z ominięciem Moskwy, ale godziny odjazdu i przyjazdu do celu oraz długi czas podróży sš niezadowalajace (z Brzeœcia odjazd 10.45, przyjazd do Jekatierinburga 12.59 po 49 godzinach jazdy; powrót z Jekatierinburga 17.02 przyjazd do Brzeœcia 17.25). - Powrót: Z Gorodiszcza dojechaliœmy bez kłopotów wynajętym prywatnym samochodem (za 400 rubli) 80 kilometrów do Talicy, skšd dalej pocišgiem. Na linii transsyberyjskiej jest kilka pocišgów umożliwiajšcych w miarę wygodny powrót do Moskwy, np. pocišg osobowy przyspieszony (ros. passażyrskij pojezd dalniego sliedowanija) relacji Czita - Moskwa, lub pocišg pospieszny (ros. skoryj pojezd) relacji Tiumeń - Moskwa. Nr poc................... 249(239)................ 59F........................25 Tiumeń..................... 15.49................ 19.22.................... 22.29 Talica....................... 17.24............ok. 21.00........................| Jekatierinburg............ 21.39..............ok. 1.00..................... 3.10 Kirow....................... 12.07.....................-.........................16.33 Moskwa Jarosł............4.17.......Kazan.) 5.02.......... (Jarosł.) 6.27 Natomiast z miejscowoœci Czusowskoj bezpoœrednie pocišgi do Moskwy odjeżdżajš w nocy po godz. 1-szej i po 3-ciej. Z Czusowskoj można z pewnoœciš w godzinach popołudniowych dostać się do Permu, ale załapanie się na najbliższy wieczorny pocišg do Moskwy spowoduje przybycie do niej następnego dnia wieczorem. Nr poc........................50.................. 83(85)..................... 9F/29F Czusowskaja.............. 1.36.................. 3.16...........................- Perm 2....................... 5.51...................7.55........................ 20.27 Kirow....................... 15.44................ 16.10.......................... 3.55 Moskwa Jarosł............ 5.12...................6.14........................ 16.52 Uwaga: poc. Nr 50 startuje w dni nieparzyste, poc. nr 83/85 latem kursuje codziennie. W Moskwie najlepiej kupić bilet do Brzeœcia z przesiadkš w Mińsku na pocišg odjeżdżajšcy z Mińska o godz. 21.03. Pocišg ten prowadzi wagony do Warszawy. Nr poc.....................25............ 103......... posp..................... 11F Moskwa Biał......... 10.27............ -.............. -........................ 23.40 Mińsk................... 20.07......... 21.03.......... - ..........................8.42 Brzeœć..................... -.............. 2.07............- ........................14.10 Terespol.................. -.............. 3.04......... 4.28..................... 15.08 Warszawa Centr.......-.............. 6.27.......... 7.35.......... Wsch. 17.58